Aykırı Havası 2

Sözü yoktur. AÇIKLAMA : Ezgi, bölgede çalınıp oynanan halk oyunları içerisinde "Aykırı" olarak adlandırılan çeşidi işaret etmesi bakımından, (tekil manasına ve özgün/yerel hali ile) bir Aykırı Havası'dır. (Konu hakkında daha detaylı bilgi için, Repertükül Sitesi'nde, "Aykırı Havaları" adı ile yayımlanan ezgi demetinin bilgi aktarımı kısmındaki "AYKIRI HAVASI" başlığı altında sunulmaya çalışılan hususların okunması önerilir.) İcrada kullanılan ıklık, yörede yaygın şekilde çalınan ıklıklardan, görece biraz daha küçük boyuttadır. (Repertükül Sitesi'nde bulunan, ıklık ile icra edilmiş Has-Eli ezgilerinin ses kayıtlarının karşılaştırmalı" bir biçimde dinlenilmesi suretiyle edinilebilecek intiba neticesinde durum, kolaylıkla anlaşılabilecektir. Bölgede çalınan ıklıkların; gürlük ve tını başta gelmek üzere, sesinin-sound'unun doyurucu olması için, genellikle biraz daha büyük boyutta yapılanları tercih edilir. Ramazan Aydın, İsmet Topal ve Emin Kök -hatta Ramazan Çankaya- gibi icracıların çaldığı ıklıklar, bu duruma işaret eden en somut örneklerdir.) Kaynak Kişi, bazı motifleri bağlı çalmıştır, fakat (ezginin, diğer halk çalgılarını çalan sanatçılarca da icra edilmesi olgusu dikkate alınarak, "kişileri şartlandırmamak" için) notasyonda bu duruma, "bilerek" yer verilmemiştir. Ayrıca "belli-belirsiz" işitilen bazı sesler, öznel tasavvur (hissiyat) çerçevesinde ele alınarak aktarılmıştır. (Anlaşılacağı üzere, "basamak" veya "çarpma" biçiminde yazılan notaların da "temel nota" gibi değerlendirilmesinde hiçbir sakınca doğmayacaktır.) Ezginin ses kaydı, Has-Eli'nden, (şimdilik) tarafımca tespit edilebilmiş en eski ıklık icrası kayıtlarından birisidir. Bu bağlamda bir anekdot: Bölgeden, Cevat Uyanık'ın, (dönemin TRT Genel Müdür Yardımcısı sıfatıyla bizzat Turgut Özakman'ın verilmesini sağladığı ses kayıt cihazı ile) TRT adına yaptığı bilinen ve devam eden süreçte de bunları TRT'ye sunduğu öğrenilen; daha önceki yıllara ait "ıklık" kaydının (kayıtlarının) ve sair türkülerin kayıtlarının akıbeti, meçhuldür. Söz konusu tespit çalışmasının; şahitlerce, 1968 yılının yaz aylarında olduğu söylenmektedir. Bu derlemenin -ve böylelikle ıklık kaydının- gerçekleştirildiğine tanıklık edenlerden bazıları, halen hayatlarını sürdürmektedirler. Gerçi, vefatından önce durum, tarafımca Cevat Uyanık'a sorulmuştur ve neticede kendisi, "bu kayıtları, TRT'ye sunduğunu" beyan etmiştir. Sonra da "Zaten TRT'de benzerleri var!" denilmek suretiyle derlenen bütün ezgilerin (türkülerin) repertuvara, varyant ya da versiyon olarak dahi alınmadığını dile getirmiştir. NOT : Konu hakkında, TRT'nin resmi kayıtlarını gösteren herhangi bir belgeye, tarafımca henüz ulaşılamamıştır. (Veysel Aydın)