Derviş Olup Şallar Giyindi İsen
Müzikal Özellikler
Makam
Uşşak + Hicaz
Usul
9/8
Karar Sesi
La
Bitiş Sesi
La
En Pes
Re
En Tiz
Mi
Ses Genişliği
9 ses
Türü / Konu
Semah
Ses Kayıtları ve İcralar
Bu türkü için henüz ses kaydı eklenmemiş.
Türkü Sözleri
1.
...
... (?)
DERVİŞ OLUP ŞALLAR GİYİNDİ İSEN
GAHU GİYİP GAHU ATMALI DEĞİL
...
... (?)
2.
NADEN BAHÇESİNDE GONCA GÜL OLMAZ
KAMİL İLE YOLDAŞ OLAN YORULMAZ
İKİ DE MAHLUK VARDIR HAK'KA KUL OLMAZ
MAĞRURLUK KİBİRLİK ETMELİ DEĞİL
Eserde Geçen Bazı Yöresel Söylemler :
GİYİNDİYİSEN : Giyindi isen (Kaynak kişi bu şekilde telaffuz ediyor, ancak ifade, "eserin başlığı" olduğu için, güncel bir bakış açısıyla yazılmıştır.)
GAHU : Gahi
NADEN : Nadan : Bilgisiz, kaba, cahil (Kaynak kişi bu kelimeyi esasen, "laden" şeklinde telaffuz ediyor gibidir. Zaten kelime, Şah Hatai'nin bir şiirinde de "laden" şeklinde geçer. Laden, bir çeşit çalı demektir.)
AÇIKLAMA : İlk sözün devamında veya öncesinde, geleneksel şiir tekniği açısından, olması gereken iki mısranın, icracı tarafından, icra sırasında unutulduğu varsayılmaktadır. Benzer bir şiirin, çeşitli kaynaklarda Pir Sultan Abdal'a ait olarak belirtildiği görülmektedir. Bu şiirin ilk dörtlüğü şöyledir:
"Bu yolun yolcusu olayım dersen
Yola bakıp sonra yatmalı değil
Derviş olup hırka giyeyim dersen
Gahi giyip gahi atmalı değil"
Aynı temalı şiir bir başka kaynakta ise, (kaynakta verildiği şekilde) "Şah Hatayi" mahlası ile yer almaktadır. Bu şiirin ilk dörtlüğü de şöyledir:
"Bu yolun yolcusu olayım dersen
Elde iki karpuz tutmalı değil
Derviş olup şalvar giyeyim dersen
Gahi geyip gahi atmalı değil"
Kaynak kişi ilk dörtlüğü, önündeki veya sonundaki eksik kalmış mısraları tamamlayarak okusa idi, ilk 4'lük muhtemelen şöyle ya da benzer şekillerde olurdu:
(Bu yolun yolcusu bilindi isen, Yola bakıp sonra yatmalı değil)
2. mısra şöyle veya benzer şekillerde de olabilir:
"Yola girip keyif çatmalı değil
DERVİŞ OLUP ŞALLAR GİYİNDİYİSEN
GAHU GİYİP GAHU ATMALI DEĞİL"
(Bu yolun yolcusu bilindi isen, Yola bakıp sonra yatmalı değil) ("Yola bakıp sonra yatmalı değil" şeklinde tasavvur edilen mısra, yukarıda da aktarıldığı gibi, şöyle veya benzer şekillerde de olabilir: "Yola girip keyif çatmalı değil"
Hatta bu mısranın; kafiyeyi oluşturan kelimesinin bile zamanla farklılaşarak, şu şekli almış olması da ihtimal dahilindedir: "Yola girip sonra çıkmalı değil") (V. Aydın)
Belki de semah, aynı kaynak kişinin, aynı tavırda ve ezgisel seyirde icra ettiği diğer semahlar gibi iki bölümden ibarettir. İcracının bir sebeple kayıt esnasında semahın ilk bölümünü icra etmekten imtinası muhtemeldir. Böylesi bir durum varsa, ilk dörtlüğün eksik kalan iki mısrası, semahın birinci bölümüne denk düşeceğinden, dörtlüğün başında olacaktır ve tahminen (Ali Almış Sancağını Eline adlı semahta da olduğu gibi) eserin "Ağırlama" kısmını teşkil edecektir. Şayet semah bir bölümden ibaret ise; eksik kalan mısralar dörtüğün sonunda olacağından, unutulan mısraların ezgisi mutlaka birinci sayfadaki ezgi ile (yani ilk iki mısranın ezgisi ile) örtüşürdü. (24. ölçünün sonundan 2. ölçünün başına, Senyo ile dönüş yapılarak bu eksiklik bu şekilde giderilebilir.) Ya da ilk 4'lükteki mısra eksikliği; eserin ses kaydının asıl banttan başka bir banda veya dijital ortama aktarılırken, bandın ilgili kısmının yıpranmasından ve dolayısı ile "kesilip atılmasından" kaynaklanmıştır. Bu olasılık daha yüksektir.
NOT: Eserin notası, THM'nin "genel kabul görmüş kuralları" dikkate alınarak yazılmıştır. Bazı yerler/(motifler), icracının anlık tereddütleri bağlamında değerlendirilmiş ve bir takım ses kaymaları da dikkate alınarak standart hale getirilmiştir. Fa # perdeleri, her ne kadar üzerlerine rakam yazılmamış olsa da 3 koma değerinde icra edilmektedir. (V. Aydın)