Keklik Kayalı Yerde

KEKLİK GAYALI YERDE GEZER (ÖTER) MAYALI YERDE SEVDİYİMİN GUVALI GALDI DAYALI YERDE Bağlantı : 1 GEL GEL YAIMA KEKLİK GIYDIN CANIMA KEKLİK AL GINALI BARMAKLARIN BATIR GANIMA KEKLİK Bağlantı : 2 LİRİL LİRİL LİRİLLA " " " " " " LİRİ LİRİ LİRİL LİRİLLA KEKLİK GUMDA EŞİNİR EŞİNİR DE DEŞİNİR ŞİMDİ BENİM SEVDİYİM NERELERDE DÜŞÜNÜR AÇIKLAMA : Türkünün, 1980-1985 tarihleri arasında seyreden bir zaman dilimi içerisinde; doğum tarihleri takriben 1930'lara denk düşen, eski kuşak Has-Eli kadınlarından, (ritm saz eşliğinde ve "heng/henk" ortamında) sadece söz bölümünün kayda alınabilmiş, birbirinden farklı 3 adet icrasının notaları, (sözlerde yer alan bazı önemli farklılıkları da yansıtacak biçimde) uygun bir platformda, uygun bir zamanda, yine tarafımca yayımlanacaktır. Keza bölge türkülerinden bazılarının sözlerinde, neredeyse, her icra edilişlerinde bile; örnek ses kayıtları yapılabilen bu eski kuşak kaynak kişilerce, bir takım temel değişikliklere gidilebildiği tespit edilmiştir. Hatta aynı sözlerin, başka başka türkülerde de kısmen veya tamamen kullanılabildiği de vakidir. Keklik temalı ve "Keklik gayalı yerde" dizesi ile başlamış görünen mevcut varyant, sözü edilen kayıtlardan birinde, "Kiremit bacaları, Geymem alacaları, Yar yanımda olmazsa, Yatamam geceleri" vb. şekilde; bir başka kayıtta ise, "Beklerim orda burda, Bir gız sevdim hovarda, O gız sizde çok mu'du(r), Has-İçi'nde (Köğünüzde) yok mu'du(r)" vb. gibi, daha değişik bir tema ve kafiye düzeni ile kurgulanmış başkaca mani dörtlüğü ile başlayıp, yine aynı veya sair temalı mani 4'lükleri ve bağlantı ifadeleri ile devam ederek sonlanabilmektedir.) Uyarlamada ve şekillendirmede, (çocukluk yıllarımdan bu yana kadar geçen zaman sürecinde, eserin, -genel olarak- ezgisel bakımdan, hafızamda kalan özgün motifleri ile birlikte) yukarıda değinilen ve farklı zamanlarda yapılmış 3 adet ses kaydında yer alan motiflerden de olabildiğince yararlanılmıştır. Fakat türkü; (naçizane bir biçimde) eğitimli ve deneyimli bir müzik insanı yaklaşımı bağlamında, "zenginleştirmek ve muhtemel icracılara fikir sunmak" maksadıyla tarafımca, biraz da "süslenerek" şekillendirilmiştir. Sözel açıdan ise, "ifade birliği" öncelenerek, "keklik" temalı mani tercih edilmiştir. (Not: Metin içerisinde aktarılan diğer sözlerin kullanılmasında da hiçbir sakınca olmayacağı gayet açıktır. Ancak bu durumda, türkünün 1. Bağlantısı'nın okunmadan geçilmesi gerekecektir.) Türkü; bölge kültürünün öncelikli yapısı, yoğunluğu ve baskınlığı açısından her ne kadar "düz hava" şeklinde nitelenmiş olsa da ezgisel dokunun özünde "halay" esintisinin yer aldığı sezilebilmektedir. Bölge için bu olgu, yadırganacak bir durum değildir. Çünkü Has-Eli kültürü içerisinde (günümüzde, bir takım sebeplerden dolayı unutulma noktasında bulunmakla birlikte) çok düşük yoğunluklu bir biçimde 'halay' ve halay esintisi gerçeği, geçmişten günümüze değin süre gelmiştir. Bölgenin en çok bilinen halayı (karakteristik bir versiyon şeklinde değerlendirilmesi uygun sayılabilecek) "Galeden Galeye" adı ile anılan türküdür. (Bu türkünün, Haslı kadınlardan elde edilmiş ses kaydı da özel arşivimde mevcuttur.) Nota, Bağlama'ya göre, "Bağlama Düzeni" temel alınarak yazılmıştır. (Veysel Aydın) YEREL İFADELER : GAYA : Kaya GUVAL : Kaval GIYDIN : Kıydın GALDI : Kaldı BARMAK : Parmak GANIMA : Kanıma GUMDA : Kumda SEVDİYİM : Sevdiğim GEYMEM : Giymem ALACA : (Türküde) kumaş çeşidi ÇOK MU'DU: Çok muydu (çok mu idi) YOK MU'DU : Yok muydu (yok mu idi) (Not: "Çok mu'du" ile "yok mu'du" ifadeleri bazen "çok mudur / yok mudur" şeklinde de olabilmektedir.) KÖĞÜNÜZDE : Köyünüzde (Not: Bu ifade "kövünüzde" şeklinde de telaffuz edilebilmektedir.)