Koyun Gelir Yata Yata Gelin Ayşe Örnek 1

Türkmen boyları ve oymakları 1865 yılında iskan edildiler.

O tarihe kadar göçebe bir yaşam süren bu Türkmenler, 1865 yılından itibaren artık nüfus kütüklerine geçerek resmen Osmanlı vatandaşı oldular.

Anlatılır ki, dönem göçebelik dönemidir.

O tarihlerde Çukurova'da sayıları 26'ya varan Türkmen oymakları ve aileleri yaşarlar.

* Mürseloğulları,

* Ceritler,

* Avşarlar,

* Tecirliler,

* Menemenciler,

* Bozdoğanlar,

* Fettahlılar... bunlardan bazılarıdır.

Bu Türkmenler, kışın Çukurova'da ve Hatay Yöresi'nde, yazın Toroslar'da, Binboğa'da, Aladağ'da, Zamantı kıyıları ve Uzun Yayla'dan Sivas'a kadar olan yerlerde eğleşirler.

Gelin Ayşe ağıdı işte bu oymaklardan birinde yaşanan bir olayın ağıtıdır. ( Ama hangi oymağa ait olduğunu kesin olarak olarak bilenmemektedir.)

Gelin Ayşe, koyunları, inekleri sağmada, kilim dokumada ve yemek yapmada hamarat bir kadındır.

Bir yaz günü, bütün gün koşturup yorgun düşen Gelin Ayşe, kayınbabasının sofrasını hazırlamakta gecikir. Çok acıkan kayınbaba, bu açlığın verdiği tesirle gelin Ayşe'ye sinirlenir ve ona tokat atar.

Gelin Ayşe bu durumu bir türlü içine sindiremez, günlerce üzülür, ağlar. Hiç ummadığı adamdan dayak yemeyi bir türlü aklından çıkaramaz. Kimsenin olmadığı bir zamanda çadırdan dışarı çıkar ve biraz ötede coşkun akan ırmağa kendini atar.

Koyun gelir yata yata

Çamurlara bata bata

Gelin Ayşe sele gitmiş

Yosunları tuta tuta

Aman Ayşem yaman Ayşem

Dağlar başı duman Ayşem

Uzat Ayşe kollarını

Ver ağzıma dillerini

Nöbet nöbet bekliyorum

Hanım Ayşe yollarını

Aman Ayşem yaman Ayşem

Dağlar başı duman Ayşem

Koyun gelir kuzuyunan

Ayağının tozuyunan

Gelin Ayşem sele gitmiş

Yanı körpe kuzuyunan

Aman Ayşem yaman Ayşem

Dağlar başı duman Ayşem

Kara çadır eğmiyenen

Göğsü sedef düğmeyinen

İnsan kendin sele m’atar

Kayınbaba döğmeyinen

Aman Ayşem yaman Ayşem

Dağlar başı duman Ayşem

KAYNAK:

*Osman Çelik (Osman Çavuş) 1323. Çiftçi. Mollahüseyinler, Sarız Derleme Tarihi: 1961.

* Mehmet Özbek, Folklor ve Türkülerimiz, Ötüken yayınları, 1975, İstanbul.

Öyküleriyle Ağıtlar

Ahmet Z. ÖZDEMİR